Đơn vị anh hùng LAO ĐỘNG trong thời kỳ đổi mới

Bón phân hợp lý trong trồng trọt với biến đổi khí hậu

Đăng lúc 20:16 PM ngày 11.05.20163297

Cùng với sự phát triển của Việt Nam theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sản xuất nông nghiệp sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng nhỏ trong GDP nhưng luôn có vai trò rất quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực, thực phẩm và an sinh xã hội.

Biến đổi khí hậu đã “gõ cửa” từng nhà

Đặc biệt trong hoàn cảnh của nước ta, vẫn đang và sẽ còn phần lớn dân cư sống ở nông thôn, phát triển sản xuất nông nghiệp hiệu quả cao và bền vững là nhu cầu thiết yếu của họ.

Trong sản xuất nông nghiệp, điều kiện khí hậu và đất đai có ảnh hưởng lớn tới khả năng và hiệu quả sản xuất cây trồng cụ thể. Trong đó khả năng sản xuất (độ phì nhiêu) tự nhiên của đất được thể hiện bằng khả năng cung cấp dinh dưỡng khoáng và nước cho cây trồng.

Các đặc điểm của khí hậu có thể tác động mạnh tới khả năng sản xuất nông nghiệp tại mỗi vùng đất gồm: nhiệt độ, lượng mưa, ánh sáng. Đất không thể có độ ẩm và khả năng sản xuất tự nhiên khi không có một lượng mưa, do không thể cung cấp nước và dinh dưỡng cho cây trồng.

Tác động của nhiệt độ tới khả năng sản xuất nông nghiệp thể hiện trực tiếp lên đất và cây trồng. Nhiệt độ quá cao hay quá thấp đều ảnh hưởng xấu tới khả năng sản xuất tự nhiên của đất.

Sử dụng phân bón hữu cơ Sông Gianh nâng cao hiệu quả năng suất và chất lượng cho cây lúa

Mỗi loại cây trồng có yêu cầu riêng về nước, nên nơi trồng nó cần có lượng mưa tương ứng (cà phê cần nhiều nước, nơi trồng nó thuận lợi cần có lượng mưa khoảng 2.000mm/năm…).

Nhìn chung các loại cây trồng có thể phát triển được trong khoảng nhiệt độ từ 15 độ C đến 40 độ C, tuy nhiên nhiệt độ tối ưu cho cây sinh trưởng và phát triển thay đổi theo đặc điểm sinh học của từng loại cây.

Để khắc phục những hạn chế, nâng cao khả năng sản xuất nông nghiệp thực tế đã từ lâu người trồng trọt thường áp dụng các biện pháp: Thuỷ lợi, phân bón, canh tác. Trong đó thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu, gồm tưới và tiêu trong điều kiện thiếu hay thừa nước so với yêu cầu của cây trồng, “rửa mặn” khi đất bị mặn, “thau chua rửa mặn” đối với đất chua mặn (phèn).

Biện pháp canh tác gồm lựa chọn cây trồng và kỹ thuật canh tác phù hợp với đặc điểm đất, khí hậu. Biện pháp phân bón gồm bón các loại phân bón khác nhau phù hợp với đặc điểm đất, khí hậu nhằm cung cấp dinh dưỡng khoáng ở dạng dễ tiêu cho cây trồng đạt năng suất cao và ổn định hay cải thiện khả năng sản xuất tự nhiên của đất.

Để phát triển bền vững, sản xuất nông nghiệp không chỉ nhằm đảm bảo an ninh lương thực mà còn phải quan tâm đến lãi từ sản xuất, đặc biệt trong cơ chế thị trường. Do đó, thu nhập từ sản xuất nông nghiệp hàng hóa không chỉ là năng suất cây trồng mà quan trọng hơn giá trị sản phẩm cao với chi phí sản xuất thấp để có lãi cao.

Bà con nông dân tin tưởng và sử dụng phân bón Sông Gianh

Để tăng tổng giá trị sản phẩm, giảm thiểu chi phí sản xuất mà đạt lãi cao cho sản xuất nông nghiệp cần tối ưu hóa tất cả các nhân tố hợp thành khả năng sản xuất thực tế (độ phì nhiêu tự nhiên của đất, cây trồng, khí hậu, kỹ thuật canh tác, phân bón....), trong đó bón phân hợp lý là một phương tiện đặc biệt hiệu quả. Bón phân hợp lý vừa cung cấp dinh dưỡng cân đối, phù hợp với nhu cầu của cây trồng, khả năng cung cấp dinh dưỡng của đất, điều kiện khí hậu và kỹ thuật canh tác, vừa quan tâm tới giá phân bón, giá nông sản phẩm để tạo ra giá trị sản xuất nông nghiệp với chi phí sản xuất ở đúng mức có lãi nhất, lại an toàn với môi trường và chất lượng sản phẩm.

Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam, gây ra nhiều hiện tượng khí hậu cực đoan, bất thường về lượng mưa, nhiệt độ và hậu quả của chúng là mưa đá, tuyết rơi ở miền núi phía Bắc, hạn hán nặng ở miền Trung và Tây Nguyên, đặc biệt là tình trạng hạn hán kết hợp với xâm nhập mặn ảnh hướng lớn đến khả năng sản xuất tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Đất nhiễm mặn ở ĐBSCL là kết quả của tình trạng không có mưa trong một thời gian dài làm cạn kiệt nước của các dòng sông, tạo điều kiện để nước biển mặn (chứa nhiều muối hoà tan) chảy từ biển vào sâu trong đất liền, gây mặn đất canh tác và nước ngầm, ảnh hưởng xấu tính chất vật lý, hoá học, sinh học của đất. Đất có hàm lượng tổng số muối tan (TSMT) trên 0,1% gọi là đất mặn.

 Đất có TSMT trên 0,5% trên thực tế nếu không được cải tạo, thì không trồng trọt được. Đất bị mặn ảnh hưởng xấu tới khả năng sản xuất tự nhiên của đất do sự có mặt trong đất một lượng lớn muối tan (NaCl, Na2SO4….) và các ion Cl- , SO42- , Na+có thể gây hại cho cây trồng (làm giảm mạnh tỷ lệ nảy mầm của hạt giống, hệ rễ cây phát triển kém, cây hút dinh dưỡng yếu, không sử dụng được nước ở các lớp đất sâu), cây có thể bị chết hoặc giảm năng suất. Trong đất bị mặn ion Na+ đóng vai trò xấu chính, những tính chất xấu của đất chủ yếu do ion này gây nên.

Đất thường có phản ứng từ ít chua đến kiềm yếu (pHKCl thay đổi từ 6 - 8). Muốn cải tạo đất mặn để có lợi cho cây trồng, phải loại trừ ion Na+ ra khỏi đất (trong dung dịch đất và phức hệ hấp thu của đất)

Theo PGS.TS Nguyễn Như Hà ( Học Viện Nông nghiệp Việt Nam)